بالاخره برگشتم

 

 

کتب فارسی

کتابهای انگلیسی

هترا

  همواره زمانی که از آثار فرهنگی و تاریخی مشترک میان ایران و عراق صحبت به میان می‌آید، در درجه‌ی اول، تیسفون و تاق کسرا ذکر می‌شود. گرچه این مجموعه شاید شناخته‌شده‌ترین بخش میراث فرهنگی عراق برای ایرانیان باشد، اما اشتراکات این دو کشور فقط محدود به تاق کسرا نیست. در این گفتار به‌طور مختصر به شهر اشکانی هترا در عراق و حضور فرهنگ‌های مختلف در آن می‌پردازیم.

نقشه‌ی هترا، منبع: پرونده‌ی ثبتی یونسکو

محوطه‌ی باستانی هترا (در عربی الحضر)، در صد و ده کیلومتری جنوب غربی شهر موصل و در فاصله‌ی میان رودخانه‌های دجله و فرات قرار گرفته است، جایی که به عربی آن را «الجزیره» می‌خوانند. در مورد پایه‌گذاری و پیدایش هسته‌ی اولیه‌ی شهر، برخی گمانه‌ها آن را به قرن سوم پیش از میلاد و دوران سلوکیان نسبت می‌دهد. اما هترا پس از مدتی، به مرکز یک حکومت عرب‌نشین تحت نفوذ و تسلط اشکانیان در ایران تبدیل شد. هترا از مراکز و شهرهای بزرگ آیینی و بازرگانی اشکانی‌ها یا پارت‌ها بوده است.

موقعیت ويژه‌ی هترا یعنی قرار گرفتن آن بر سر راه تجاری که از میان‌رودان به سوی سوریه (شام)، بعلبک و آسیای صغیر می‌رفت این شهر را در منظومه‌ی شهرهای پارتی به نقطه‌ای بااهمیت فراوان تبدیل کرد. شکوفایی و رونق اقتصادی هترا مربوط به قرن‌های اول و دوم پیش از میلاد مسیح است.

معبد بزرگ، منبع: موسسه‌ی شرق‌شناسی دانشگاه شیکاگو

شهر با آن‌که تحت تسلط و نفوذ اشکانی‌ها بود، اما توسط حاکمان یا شاهزادگان عرب محلی اداره می‌شد و تا حدی استقلال نسبی داشت. زبان شاهزادگان هترا زبان «آرامی» بوده است که از خانواده‌ی زبان‌های سامی محسوب می‌شود.

هترا در مرز میان اشکانیان و امپراتوری رم واقع شده و به همین دلیل مورد توجه رمی‌ها نیز بود و آنها چندین بار سعی کردند آن را اشغال و یا ویران کنند. به همین دلیل این شهر به نمادی از رقابت و کشمکش میان اشکانی‌ها و رمی‌ها بر سر تسلط بر میراث به جای مانده از دوران سلوکی و جانشینان اسکندر نیز تبدیل شد.

اولین امپراتور رمی که سعی کرد این شهر را فتح کند، «تراژان» بود. شهر در سال 116 میلادی توسط رمی‌ها محاصره شد، اما در برابر حمله‌ی آنان مقاومت کرد. امپراتور بعدی سپتیموس سوروس (Septimus Severus) بود که در سال 198 میلادی به هترا حمله کرد. این بار نیز شهر در برابر حمله رمی‌ها تاب آورد. سپتیموس سوروس، همان امپراتوری است که به تیسفون از شهرهای بزرگ و اصلی اشکانی‌ها یا پارت‌ها و پایتخت زمستانی آنها حمله کرده بود و سپاهیانش آنجا را غارت کرده بودند. از این رو به سبب پیروزی‌اش بر پارت‌ها در رم به او لقب «پارتی بزرگ» (Parthicus Maximus) دادند که اشاره‌ای بود به جنگ بزرگ او با پارت‌ها.

مجسمه‌ی ابوبنت دیمون، منبع: همان

این پیروزی سبب الحاق بخش‌های شمالی میان‌رودان به امپراتوری رم شد. با این حال او در فتح هترا ناکام ماند. از دلایل ناگشوده ماندن هترا به روی امپراتوران رم، برج و بارو و حصار مستحکم و دوگانه آن بوده است.

هترا داخل دو حصار و برج و بارو قرار گرفته است. طول حصار بیرونی در حدود هشت کیلومتر و از جنس خشت و گل بوده است. خندقی عمیق در فاصله‌ی دو حصار شهر قرار گرفته که عبور سپاه دشمن از آن را ناممکن می‌کند. دیوار داخلی شهر دیواری سنگی به ارتفاع دو متر و حدود 163 برج دفاعی و چهار دروازه داشته است.

شهر اشکانی هترا گرچه در برابر حملات متعدد سپاهیان رمی مقاومت کرد، اما شاپور اول (240- 272 میلادی) پادشاه ساسانی، شهر را در سال 241 میلادی فتح و آن را تخریب کرد. برخی افسانه‌ها و داستان‌ها، دلیل این شکست را دلباختگی دختر پادشاه شهر به شاپور می‌دانند که در نهایت شهر را به او تسلیم کرد. از جمله دلایل حمله‌ی پادشاه ساسانی را هم‌پیمان شدن حاکمان شهر با رمی‌ها ذکر کرده‌اند.

تزیینات تاق ورودی معبد بزرگ، منبع: همان

از نظر آیینی نیز توجه به هترا بسیار جالب است. در مرکز این شهر مدور، معابد و نیایشگاه‌های متعددی قرار داشته است. هترا به نوعی نشان‌دهنده‌ی وجود نوعی تکثرگرایی مذهبی در دوران خویش بوده است. شاهد این نکته، قرار داشتن معابد و نیایشگاه‌های مذاهب مختلف در کنار یکدیگر و در یک منطقه است. وجود این معابد گوناگون که هریک به خدا و الهه‌ای متفاوت تعلق داشت، هترا را به یک مرکز مذهبی مهم تبدیل کرده بود. از این رو در زبان آرامی به این شهر «بیت الها» (Beit 'Elaha) یا خانه‌ی خدا نیز گفته می‌شده است.

در میان الهگان و خدایان مورد پرستش در شهر و معابد آن، می‌شود به خدایان سومری و آکدی مانند نرگال، هرمس خدای یونانی، لات یکی از خدایان و بت‌های مورد پرستش اعراب، شمش خدای خورشید و میترا نیز اشاره کرد. شاید بتوان یکی از دلایل چندمذهبی بودن این شهر را قرارگیری‌اش بر سر راه بازرگانی و توقف کاروان‌های مختلف از مناطق گوناگون در آن دانست.

دروازه‌ی جنوبی

محوطه‌ی مقدس شهر (در یونانی Temenos) که به معابد گوناگون اختصاص یافته بیش از یک هکتار مساحت دارد. معبد بزرگ این محوطه بنایی است عظیم با ستون‌هایی به ارتفاع سی متر. این معبد را می‌توان به نوعی ایزدستان (پانتئون) یا معبدی برای تمام خدایان مهم شهر نام داد. ایوان‌های محوطه مقدس هترا که با تاق پوشیده شده و سیزده معبد کوچک دیگر در اطراف آن، نشان‌دهنده تاثیر معماری فرهنگ‌های مختلف منطقه و ادغام آنها با یکدیگر است.

هنر و معماری هترا، نتیجه تاثیر و نفوذ فرهنگ‌های هلنی، رمی، اشکانی و آشوری است. ساختمان‌های شهر اکثرا سنگی هستند و دیوار معابد با نقوش دوره اشکانی تزیین شده‌اند. پیکره‌ها و مجسمه‌ها نیز تاثیرات هنر هلنی را به خوبی نشان می‌دهد.

شاید بتوان هترا را با دو شهر باستانی پالمیر و دورا اروپوس (Dura Europos) که هر دو در سوریه امروزی واقع شده‌اند، مقایسه کرد. شهرهایی که در آنها نیز آمیختگی هنر و فرهنگ یونانی، رمی، پارتی و پارسی به خوبی دیده می‌شود.

معبد خورشید، منبع: دانشنامه‌ی بریتانیکا

هترا در ابتدای قرن بیستم توسط گروه باستان‌شناسان آلمانی حفاری شد. کاوش‌های بعدی را باستان‌شناسان عراقی در دهه‌ی پنجاه میلادی ادامه دادند. در سال 1985، سازمان یونسکو، این محوطه‌ی باستانی را در فهرست میراث جهانی به ثبت رساند. از جمله موارد اشاره شده در پرونده‌ی ثبتی یونسکو، غیرقابل نفوذ بودن هتراست که آن را به عنوان نمادی از قدرت پارتی‌ها در برابر امپراتوری رم برجسته می‌کند.

با این که از دهه‌ی نود میلادی برنامه‌های مرمتی گوناگونی برای این شهر وجود داشته، اما تهدید اصلی شهر، حفاری‌های گسترده غیرقانونی و قاچاق آثار باستانی آن است. تعداد زیادی از آثار به دست آمده از هترا، در غارت بزرگ موزه‌ی بغداد به سال 2003 میلادی دزدیده شدند و یا آسیب‌های جدی به آنها وارد شد.

هترا اکنون کامل‌ترین شهر باقی‌مانده از دوران اشکانی است و آن را یکی از بهترین نمونه‌های شهرهای محصور و مدور شرقی می‌نامند که با تیسفون و فیروزآباد در استان فارس قابل مقایسه است.

 

خلیج همیشه فارس

 

دوستان سلام

لطفا پس از خواندن متن حذف اضطراری ARABIAN GULF  از google
earth برای دفاع از هویت اصیل خلیج همیشه پارس در petition 
شرکت کنید.

 http://www.PetitionOnline.com/sos02082

با تشکر   

ادامه تبریکات از پست قبلی:

اول تبریک به مناسبت "روز جهانی مرمت"و دوم:

 

تبریک قبولی استاد گرامیمان

 جناب آقای محمودزاده

در مقطع دکتری رشته مرمت

و با آرزوی موفقیت روزافزون برای ایشان و تمامی اساتید

یک توصیه از جانب این حقیر: اگر آخرین ترمی باشد که در خدمت این استاد هستیم توصیه میکنم از محضر ایشان کمال استفاده را ببرید که از معدود کسانیست که دنیای مرمت را به این زیبایی درک کرده اند یا شناخته اند

یکی از چیزهایی که ایشان خیلی روی آن تأکید دارند در این رشته همین شناخت است که درصد زیادی از موفقیت یک مرمتگر در کار به آن وابسته است.

 

سلام

با عرض سلام و تبریک سال نو که البته الان یک ماه از آن را پشت سر گذاشتیم

از همه عزیزان عذر خواهی میکنم که اینقدر دیر شد. همه چیز ...

پست جدید   تبریک سال نو    و از همه مهمتر چیزیکه در پست جداگانه ای به آن اشاره خواهم کرد

حقیقت کلمه رمزم را تغییر داده بودم و فراموشش کرده بودم

شما ببخشید

با آرزوی سالی خوش پربار پر از موفقیت و سلامتی برای همه

 

عمارت موسی خانی كرمان

  عمارت موسی خانی یكی از جاذبه های زیبای گردشگری شهرستان شهربابك از توابع استان كرمان، از نظر موقعیت مكانی در خیابان شریعتی و در محله سفلای این شهر قرار دارد.
از این مكان تاریخی در گذشته به عنوان ساختمان فرمانداری استفاده می شد اما هم اینك ساختمان میراث فرهنگی و موزه مردمشناسی است. این بنا از جمله ابنیه مسكونی اعیانی و حاكم نشین شهربابك بوده كه از دو بخش اندرونی و بیرونی تشكیل شده و به صورت حیاط مركزی می باشد. ورود به اندرونی بنا از جبهه جنوبی امكانپذیر است بدین نحو كه در پشت سر در هشتی واقع شده كه با ۹۰درجه زاویه و گذشتن از دالانی طولانی به حیاط خانه راه می یابیم.
در ضلع شمالی حیاط مركزی، ایوان در محور باریكه ها وسه دریها در طرفین آن به صورت قرینه واقع شده اند. در ضلع جنوبی بنا، با توجه به موقعیت زمین صرفا طاق نمایی ایجاد شده است. در ضلع شرقی و غربی نیز، پنج دری و در طرفین آن راهروها و سه دری به صورت قرینه قرار دارند. در بخش میانی حیاط مركزی فضای اندرونی حوض بزرگ مستطیل شكلی وجود دارد كه پیرامون آن را باغچه ها در برگرفته اند. در منتهی الیه ضلع غربی بنا و در پشت پنج دری ایوان، فضای بیرونی قرار دارد. این بخش از بنا نیز فضای مستطیل شكل مجزایی است كه در اضلاع شمالی جنوبی و غربی آن در امتداد دیوار، طاق نماهایی در ارتفاع پایین تر ایجاد شده است.
در جلوی این بخش از بنا حوض بزرگ دیگری وجود دارد، ورود به این بخش از بنا نیز در ضلع شمالی حیاط و از میان طاق نماها امكان پذیر است. بنای باعظمت عمارت موسی خانی از جمله بناهای دوران قاجار است كه توسط موسی خان پسر شیخ الله ساخته شده است. شاید بتوان یكی از دلایل اهمیت بنای زیبای موسی خانی را تزئینات آن دانست كه به صورت گچبری و سیم در بخشهای مختلف نمای ساختمان اجرا شده اند.
از مهمترین تزئینات گچبری اجرا شده در این بنا می توان به نقوش حیوانی (كبوتر) ، نقوش گیاهی (سرو، گل و بوته) و نقوش هندسی (شمشه و قاب بندی) اشاره كرد. این عمارت سال ۱۳۷۲توسط فرمانداری و برنامه پیشنهادی و نظارت میراث فرهنگی مورد مرمت قرار گرفت. طی این اقدام عملیات پی چینی، كف سازی، آجركاری، برق كشی و مرمت تزئینات انجام شد و در حال حاضر عملیات محوطه سازی در حیاط اصلی آن در دست اقدام است.

 

روزنامه ابرار

سلام

امتحانات تمام شدند انتخاب واحد هم همینطور،خسته نباشید

 حالا باید برای شروع دوباره آماده شد۰

 

تفاوت معماران صفوی و مرمت‌كاران میراث فرهنگی: ۱>۴۰۰!

                             

با گذشت یك سال از پایان مرمت گنبد مسجد امام اصفهان، تفاوت معماران عصر صفوی در چهارصدسال پیش با مرمت كاران میراث فرهنگی در یك سال پیش مشخص شد!
گنبد ارزشمند مسجد امام اصفهان كه یكی از آثار بی‌نظیر معماری ایران و جهان است، پس از ۱۶ سال مرمت، حدود یك سال پیش از چنگ داربست‌های فلزی آزاد شد و این در حالی‌است كه گفته می‌شود، ابتدا قرار بوده این مرمت تنها در ۴ سال انجام شود.
با این حال، بررسی كارشناسان معماری حاكی است كه با گذشت حدود یك سال از پایان این مرمت‌ها و پشت سر گذاشتن یك دوره سرما و گرما، برخی بخش‌های این گنبد متورم شده و این در حالی است كه هر عملیات مرمت طول عمر مشخص دارد. همچنین با بی‌توجهی به برخی ظرافت‌ها حتی در انتخاب شكل و رنگ كاشی در نقاطی از این گنبد، سهل انگاری شده و مثلا كاشی زرد به جای سفید به‌كار رفته است!
میدان نقش جهان اصفهان چنانچه از نامش پیداست، نقشی از جهان آرمانی می‌باشد ومیراثی است که گذشته از ارزشهای جذب توریست وتبلیغات، الگوی کامل یک معماری مولد برای جهان امروز است. چنانچه دیولافوای فرانسوی می‌گوید: در دنیای متمدن امروز هیچ گونه بنایی وجود ندارد که بتواند از حیث زیبایی و تقارن عمارات، شایسته مقایسه با این میدان باشد.
مسجد امام در محور اصلی این میدان واقع است و گنبد این مسجد از شاخصه‌های اصلی میدان است.
حال این سوال پیش می آید، در عصر حاضر كه توانایی تولید فضای شهری در این ابعاد با هدف تعامل اجتماعی و حفظ پیام‌های فرهنگی را نداریم، آیا حفظ اثری با این ویژگی‌ها، کمترین وظیفه نسل ما نیست ؟

 

سلام

سلام

با تشکر از همه دوستانی که به این وبلاگ سر میزنند و با راهنماییها و پیشنهادات و نظراتشان مرا یاری می کنند و با پوزش از همگی بخاطر این غیبت طولانی

ایران برای سر سرباز هخامنشی نتوانست کاری کند

                                

    قائم مقام سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گفت؛ سر سرباز هخامنشی امروز در انگلیس به حراج گذاشته می شود.
حمید بقایی در خصوص برگزاری حراج سر سرباز هخامنشی افزود؛ خانم برنت فرانسوی پیشنهاد پرداخت هزینه ۵۰۰ هزار پوندی برای نگهداری این شیء طی این سال ها را از سوی ایران نپذیرفت و امروز سر سرباز هخامنشی در انگلیس به حراج گذاشته می شود.
وی در خصوص شرکت ایران در این حراجی ادامه داد؛ شرکت در این حراجی یعنی مشروعیت بخشیدن به کاوش و خارج کردن غیرمجاز اموال تاریخی ایران، به همین دلیل این حراج را قبول نداریم و به هیچ وجه در آن شرکت نخواهیم کرد.
قائم مقام سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تاکید کرد؛ چنانچه سر سرباز هخامنشی در این حراجی فروخته و از انگلستان خارج شود در این صورت مجدداً اقامه دعوی کرده و با کشور مورد نظر وارد مذاکره خواهیم شد.
بقایی گفت؛ فروش سر سرباز هخامنشی کاملاً سیاسی است، در صورتی که پس از حراج این شیء در انگلستان باقی بماند، نمی توان اقدامی انجام داد.

 

روزنامه اعتماد